
Hukuki süre hesaplama, mahkeme, icra dairesi veya idari kurumlar tarafından belirlenen yasal sürelerin doğru bir şekilde tespit edilmesini ifade eder. Dava açma, itiraz, istinaf, temyiz ve cevap dilekçesi gibi işlemlerde sürelerin kaçırılması hak kayıplarına yol açar. Bu kapsamlı rehberde hukuki sürelerin nasıl hesaplandığını, yargı kollarına göre farklılıkları, adli tatil ve resmi tatillerin etkisini ve pratik hesaplama örneklerini detaylıca inceleyeceğiz.
İçindekiler

Hukuki Süre Hesaplama Nedir?
Hukuki Sürelerin Önemi
Hukuki süre hesaplama, bir hukuki işlemin (dava açma, itiraz, istinaf başvurusu, temyiz, cevap dilekçesi verme vb.) yapılması gereken son tarihin doğru belirlenmesidir. Türk hukuk sisteminde süreler HMK ve ilgili kanunlarla düzenlenmiş olup hak düşürücü niteliktedir — süresinde yapılmayan işlem geçersiz sayılır ve telafisi mümkün olmayabilir.
Bir avukat veya vatandaş için sürelerin doğru hesaplanması kritik önem taşır. Tebliğ tarihi, adli tatil, resmi tatiller, hafta sonları ve e-tebligat kuralları gibi birçok faktör süre hesabını etkiler.
Dikkat: Süre Kaçırmanın Sonuçları
Hukuki sürelerin kaçırılması geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurabilir. İstinaf veya temyiz süresinin kaçırılması halinde mahkeme kararı kesinleşir. İtiraz süresinin geçmesi halinde icra takibi kesinleşir. Bu nedenle sürelerin doğru hesaplanması hayati önem taşır.
Sürelerin Hukuki Niteliği: Kesin ve Takdiri Süreler

Hukuki süreler iki ana kategoriye ayrılır:
| Süre Türü | Tanım | Özellik | Örnekler |
|---|---|---|---|
| Kesin (Yasal) Süreler | Kanun tarafından belirlenen, değiştirilemeyen süreler | Kaçırılması hak kaybına yol açar | İstinaf süresi (2 hafta), temyiz süresi (2 hafta), itiraz süresi (7 gün) |
| Takdiri (Hakim) Süreler | Hakim tarafından belirlenen, uzatılabilen süreler | Talep üzerine uzatılabilir | Bilirkişi raporu teslim süresi, tanık dinleme süresi |

Hukuki Süre Nasıl Hesaplanır?
Gün Olarak Belirlenen Sürelerde Hesaplama
Gün olarak belirlenen hukuki sürelerde temel kural şudur: tebliğ veya tefhim (yüze okunma) yapıldığı gün hesaba katılmaz. Süre, tebliğ tarihini takip eden ilk günden itibaren işlemeye başlar (HMK m. 92, CMK m. 39).
Basit Örnek: 7 Günlük İtiraz Süresi
Hafta, Ay ve Yıl Olarak Belirlenen Sürelerde Hesaplama
Süre hafta, ay veya yıl olarak belirlenmişse farklı bir hesaplama yöntemi uygulanır. Süre, başladığı güne son hafta/ay/yıl içindeki karşılık gelen günde sona erer (HMK m. 92/2).
| Süre Birimi | Hesaplama Kuralı | Örnek (Tebliğ: 10 Mart 2026) |
|---|---|---|
| 2 Hafta | Tebliğ gününe 2 hafta sonraki karşılık gelen gün | 24 Mart 2026 Salı (mesai bitimine kadar) |
| 1 Ay | Tebliğ gününe bir sonraki ayda karşılık gelen gün | 10 Nisan 2026 Cuma (mesai bitimine kadar) |
| 1 Yıl | Tebliğ gününe bir sonraki yılda karşılık gelen gün | 10 Mart 2027 Çarşamba (mesai bitimine kadar) |
Karşılık Gelen Gün Yoksa Ne Olur?
Sürenin bittiği ayda başladığı güne karşılık gelen bir gün yoksa, süre o ayın son gününde sona erer. Örneğin: 31 Ocak'ta tebliğ edilen 1 aylık süre, Şubat'ın 28 veya 29'unda biter (HMK m. 92/3).


E-Tebligatta Süre Başlangıcı (5. Gün Kuralı)
Elektronik tebligat (e-tebligat) özel bir başlangıç kuralına tabidir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesi uyarınca:
Muhatap e-tebligatı 5 gün içinde açsa da açmasa da, 5. günün sonunda tebliğ yapılmış kabul edilir. Süre hesabı bu tebliğ tarihinden itibaren başlar.
E-Tebligat Süre Hesaplama Örneği
Online İşlemlerde Önemli Fark
UYAP üzerinden yapılan elektronik başvurularda (dava açma, istinaf, temyiz vb.) süre son günün gece yarısı 23:59:59'da biter — mesai saati bitiminde değil. Bu, fiziki başvurulardan farklı bir kuraldır.

Yargı Kollarına Göre Süre Kuralları
Türk hukuk sisteminde dört temel yargı kolunun süre hesaplama kuralları birbirinden farklıdır. Bu farklılıklar özellikle adli tatil döneminde büyük önem kazanır.
Hukuk Davalarında Süreler (HMK)
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) kapsamındaki süre kuralları:
- Süre başlangıcı: Tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren (tebliğ günü sayılmaz)
- Tatil günleri: Süreye dahildir, ancak son gün tatile denk gelirse takip eden ilk iş gününe uzar
- Adli tatil etkisi: Son gün adli tatile denk gelirse, süre adli tatil bitiminden itibaren 1 hafta uzar
- Elektronik başvuru: Son gün saat 23:59:59'a kadar
Ceza Davalarında Süreler (CMK)
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) kapsamındaki kurallar:
- Süre başlangıcı: Tebligatın yapıldığının ertesi günü (CMK m. 39)
- Adli tatil etkisi: Adli tatile rastlayan süreler işlemez, tatilin bittiği günden itibaren 3 gün uzatılmış sayılır
- Son gün tatile denk gelirse: Tatilin ertesi günü mesai bitimine kadar
İdari Davalarda Süreler (İYUK)
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) kapsamında:
- Süre başlangıcı: Tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren
- Adli tatil etkisi: İdari davalarda adli tatile denk gelen süreler tatilin bitiminden itibaren 7 gün uzar
- Dava açma süresi: Genel süre 60 gün (vergi davaları 30 gün)
İcra Takiplerinde Süreler (İİK)
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) kapsamında:
- Süre başlangıcı: Tebliğ tarihini takip eden günden itibaren
- Adli tatil etkisi: İcra takiplerine ilişkin işlemler adli tatilde de devam eder — uzama olmaz
- Ödeme emrine itiraz: 7 gün (ilamsız), 5 gün (kambiyo senedine dayalı)

Adli Tatil Süre Uzama Karşılaştırma Tablosu
| Yargı Kolu | Kanun | Adli Tatilde Süre | Uzama Süresi |
|---|---|---|---|
| Hukuk Davaları | HMK m. 104 | Süre işler ama son gün tatile denk gelirse uzar | 1 hafta |
| Ceza Davaları | CMK m. 331 | Süreler işlemez | 3 gün |
| İdari Davalar | İYUK m. 8 | Süre işler ama son gün tatile denk gelirse uzar | 7 gün |
| İcra Takipleri | İİK m. 18 | Süreler işlemeye devam eder | Uzama yok |

Dava Türlerine Göre Hukuki Süreler Tablosu
İstinaf ve Temyiz Süreleri
| İşlem | Süre | Başlangıç | Kanun |
|---|---|---|---|
| Hukuk davası istinaf | 2 hafta | Kararın tebliğinden itibaren | HMK m. 345 |
| Hukuk davası temyiz | 2 hafta | İstinaf kararının tebliğinden itibaren | HMK m. 361 |
| Ceza davası istinaf | 7 gün | Hükmün açıklanmasından (tefhim) itibaren | CMK m. 273 |
| Ceza davası temyiz | 15 gün | Hükmün açıklanmasından itibaren | CMK m. 291 |
| İdari dava istinaf | 30 gün | Kararın tebliğinden itibaren | İYUK m. 45 |
| İdari dava temyiz | 30 gün | İstinaf kararının tebliğinden itibaren | İYUK m. 46 |
İtiraz ve Dava Açma Süreleri
| İşlem | Süre | Başlangıç |
|---|---|---|
| İlamsız icra ödeme emrine itiraz | 7 gün | Ödeme emrinin tebliğinden itibaren |
| Kambiyo senedine itiraz | 5 gün | Ödeme emrinin tebliğinden itibaren |
| İlamlı icra şikayet | 7 gün | İşlemin öğrenildiği tarihten itibaren |
| İdari dava açma | 60 gün | İdari işlemin tebliğinden itibaren |
| Vergi davası açma | 30 gün | Vergi / ceza ihbarnamesinin tebliğinden itibaren |
| Cevap dilekçesi (hukuk) | 2 hafta | Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren |
| Cevaba cevap dilekçesi | 2 hafta | Cevap dilekçesinin tebliğinden itibaren |
| İş mahkemesinde dava açma (arabuluculuk sonrası) | 2 hafta | Son tutanağın tebliğinden itibaren |
| Tüketici hakem heyeti kararına itiraz | 15 gün | Kararın tebliğinden itibaren |

Adli Tatil ve Resmi Tatillerin Sürelere Etkisi
2026 Adli Tatil Tarihleri ve Etkileri
2026 yılı adli tatili 20 Temmuz 2026 Pazartesi ile 31 Ağustos 2026 Pazartesi tarihleri arasıdır. Bu dönemde süre kuralları yargı koluna göre farklılık gösterir (yukarıdaki karşılaştırma tablosuna bakınız).
Adli Tatilde Yapılabilen İşlemler
Adli tatil süresince nöbetçi mahkemeler aracılığıyla dava açmak ve dilekçe vermek mümkündür. Tebligat işlemleri de adli tatilde geçerliliğini korur. Ancak adli tatilde yapılan tebligatlar sonrası başlayan sürelerde uzama kuralları dikkate alınmalıdır.
2026 Mali Tatil ve Etkileri
Mali tatil, 5604 sayılı Kanun uyarınca her yıl 1-20 Temmuz tarihleri arasında uygulanır. Mali tatil, vergi ve SGK yükümlülükleriyle ilgili bazı süreleri etkiler:
- Mali tatil içinde biten süreler: Mali tatilin son gününden itibaren 7 gün uzar
- Mali tatil içinde tebliğ yapılmışsa: Tebliğ, mali tatilin son gününde yapılmış sayılır
- Kapsam: Vergi beyanname, bildirim ve ödemeleri; SGK prim belgeleri ve ödemeleri
Resmi Tatillerde Süre Uzama Kuralı
Sürenin son gününün resmi tatile denk gelmesi halinde süre, tatili takip eden ilk iş günü mesai saati bitiminde sona erer. Bu kural tüm yargı kolları için geçerlidir.
2026 Resmi Tatil Takvimi
| Tatil | Tarih | Gün |
|---|---|---|
| Yılbaşı | 1 Ocak 2026 | Perşembe |
| Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı | 23 Nisan 2026 | Perşembe |
| Emek ve Dayanışma Günü | 1 Mayıs 2026 | Cuma |
| Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı | 19 Mayıs 2026 | Salı |
| Ramazan Bayramı | 20-22 Haziran 2026 (tahmini) | Cumartesi-Pazartesi |
| Zafer Bayramı | 30 Ağustos 2026 | Pazar |
| Kurban Bayramı | 27-30 Ağustos 2026 (tahmini) | Perşembe-Pazar |
| Cumhuriyet Bayramı | 29 Ekim 2026 | Perşembe |
Dini Bayram Tarihleri
Ramazan ve Kurban Bayramı tarihleri hicri takvime göre belirlenir ve kesin tarihler Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından açıklanır. Yukarıdaki tarihler tahminidir; süre hesaplamalarında resmi açıklamayı esas alınız.

Pratik Süre Hesaplama Örnekleri
Örnek 1: Hukuk Davasında İstinaf Süresi Hesaplama
Senaryo: Asliye Hukuk Mahkemesi kararına karşı istinaf
Örnek 2: E-Tebligatta İcra İtiraz Süresi Hesaplama
Senaryo: İlamsız icra ödeme emrine e-tebligat ile itiraz
Örnek 3: Adli Tatile Denk Gelen Süre Hesaplama
Senaryo: Hukuk davasında adli tatile denk gelen cevap süresi

Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Gün olarak belirlenen sürelerde tebliğ veya tefhim yapılan gün hesaba katılmaz. Süre, tebliğ tarihini takip eden ilk günden itibaren işlemeye başlar. Bu kural HMK m. 92, CMK m. 39 ve İYUK m. 8'de düzenlenmiştir.
E-tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen 5. günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır (Tebligat Kanunu m. 7/a). Süre hesabı bu varsayılan tebliğ tarihinden itibaren başlar.
Sürenin son gününün Cumartesi, Pazar veya resmi tatil gününe denk gelmesi halinde, süre tatili takip eden ilk iş günü mesai saati bitiminde sona erer (HMK m. 93).
Adli tatil her yıl 20 Temmuz'da başlar ve 31 Ağustos'ta sona erer. 2026 yılında adli tatil 20 Temmuz 2026 Pazartesi ile 31 Ağustos 2026 Pazartesi arasıdır.
Hayır. İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki işlemler ve süreler adli tatilden etkilenmez. İcra takipleri adli tatilde de devam eder ve sürelerde herhangi bir uzama olmaz.
UYAP üzerinden elektronik ortamda yapılan başvurularda süre, son günün gece yarısı saat 23:59:59'da sona erer. Bu, fiziki başvurulardaki mesai saati bitimi kuralından farklıdır.
Hafta olarak belirlenen sürelerde, süre başladığı güne son hafta içindeki karşılık gelen günün tatil saatinde biter (HMK m. 92/2). Örneğin 10 Mart Salı tebliğ edilen 2 haftalık süre 24 Mart Salı mesai bitiminde sona erer.
Evet. Adli tatil süresince nöbetçi mahkemeler görev yapar ve dava açmak, dilekçe vermek mümkündür. Tebligat işlemleri de adli tatilde geçerliliğini korur.
Sonuç
Hukuki süre hesaplama, hak kayıplarını önlemek için doğru yapılması gereken kritik bir işlemdir. Tebliğ tarihinin belirlenmesi, e-tebligat 5. gün kuralı, hafta sonu ve resmi tatillerin etkisi, adli tatil uzama kuralları ve yargı kolları arasındaki farklılıklar gibi birçok değişken hesaplamayı karmaşık hale getirebilir.
Özellikle adli tatil döneminde HMK (1 hafta), CMK (3 gün), İYUK (7 gün) ve İİK (uzama yok) arasındaki farkları bilmek hayati önem taşır. Süreleri doğru hesaplamak için yukarıdaki kuralları ve tabloları referans alabilir, hukuki süre hesaplama aracımızı kullanarak otomatik hesaplama yapabilirsiniz. Ayrıca hukuki süreçlerde ihtiyaç duyabileceğiniz yasal faiz hesaplama, vekalet ücreti hesaplama ve icra masrafı hesaplama araçlarımızı da incelemenizi öneririz.
Yasal Uyarı
Bu rehberdeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut hukuki süre hesaplamalarında bir avukata danışmanız önerilir. Mevzuat değişikliklerini resmi kaynaklar (Resmi Gazete, mevzuat.gov.tr) üzerinden takip ediniz.