📚 YKS & Üniversite Yerleşim Rehberi
YKS Puan Hesaplama: Ham Puan, Yerleştirme ve Sıralama Rehberi 2026
TYT ve AYT netlerinizden SAY, EA, SÖZ ve YDT puanlarınızın nasıl hesaplandığını, OBP katkısını, kritik barajları ve sıralama tahminini anlıyoruz.
Türkiye'deki yükseköğretim yerleştirme sistemi, öğrencilerin çoğu zaman sezgiyle değil, matematiksel bir hesaplamayla anlaması gereken bir yapıya sahiptir. YKS'de yalnızca "kaç net yaptım?" sorusu değil; "bu net sayısı hangi puan türünde bana kaçıncı sırayı verir?" sorusu belirleyicidir. Bu rehber, ham puandan yerleştirme puanına, OBP katkısından sıralama tahminlerine kadar tüm hesaplama mantığını adım adım açıklıyor.
YKS'deki Puan Türleri ve Hangi Bölümler Hangi Puanı Kullanır?
YKS'de 5 farklı yerleştirme puanı hesaplanır. Bölümünüzü seçmeden önce hangi puan türünde yarışacağınızı bilmek, çalışma stratejinizi doğrudan etkiler:
| Puan Türü | TYT Ağırlığı | AYT Ağırlığı | Hangi Bölümler? |
|---|---|---|---|
| TYT | %100 | — | 2 yıllık ön lisans, bazı 4 yıllık programlar |
| SAY (Sayısal) | %40 | %60 (Mat + Fen) | Tıp, Mühendislik, Fen, Mimarlık |
| EA (Eşit Ağırlık) | %40 | %60 (Mat + Edebiyat/Sos1) | Hukuk, İktisat, İşletme, Psikoloji |
| SÖZ (Sözel) | %40 | %60 (Edebiyat + Sos2) | Tarih, Coğrafya, Türk Dili, İlahiyat |
| YDT (Dil) | %40 | %60 (Yabancı Dil) | Filoloji, Yabancı Dil, Mütercim |
Adım 1: Ham Puan Nasıl Hesaplanır?
Ham puan hesaplamasında her yanlış cevap, doğru cevapların çeyreğini götürür. Buna "4 yanlış = 1 doğru" sistemi denir. Formül:
Her testin katsayısı birbirinden farklıdır. Genel itibarıyla:
Adım 2: OBP Katkısı ile Yerleştirme Puanı
Üniversiteye yerleşirken kullanılan puan, ham puana ortaöğretim başarı puanının (OBP) belirli bir katsayıyla eklenmesiyle oluşur:
📊 Gerçekçi Örnek: Zeynep'in YKS Hesabı (SAY)
OBP: 85 × 5 = 425 → 425 × 0,12 = 51
Yerleştirme Puanı ≈ 365,2
Kritik Barajlar ve Kurallar
TYT puanının oluşabilmesi için Türkçe veya Matematik testlerinden en az 0,5 net yapılması zorunludur. Bu barajı geçemeyen adaylara TYT puanı hesaplanmaz.
İlgili puan türünde puan oluşması için AYT'nin o puan türüne giren testlerinden en az 0,5 net gerekmektedir. Örneğin SAY puanı için AYT Matematik veya Fen Bilimleri testinden en az 0,5 net şarttır.
Tıp programları için SAY sıralamasında ilk 50.000'e girmek zorunludur. Hukuk için EA sıralamasında ilk 125.000, Mühendislik için SAY 300.000 içinde olmak gerekir.
Lisans programlarında yatay geçiş veya çift anadal başvurularında YKS puanı ve sıralamanız belirleyici kriterlerden biri olmaya devam eder.
Sıralamanızı Nasıl İyileştirirsiniz?
Puan artırmak için iki temel yaklaşım vardır: net sayısını artırmak ya da yanlışları azaltmak. Ancak ikisi matematik olarak aynı değil:
Sıkça Sorulan Sorular
Hesaplama Hakkında Not
Buradaki katsayılar geçmiş yıl verilerine dayalı yaklaşık değerlerdir. ÖSYM her sınav yılı sonrasında kesin katsayıları yayınlar. Kesin sonuçlarınız için resmi ÖSYM sonuç belgelerinizi esas alın. Sıralama tahminleri istatistiksel modeldir; gerçek sıralamalarla farklılık gösterebilir.