İnşaat Alanı Hesaplama: Emsal ve Metrekare Hesabı Nasıl Yapılır?
Bir arsanın üzerine kaç metrekarelik bir bina yapılabileceği, sadece arsanın büyüklüğüne bağlı değildir. Bölgenin imar planları, çekme mesafeleri ve yapılaşma katsayıları bu sınırları belirler. İnşaat alanı hesaplama, arsanın verimli kullanılmasını sağlarken, aynı zamanda belediyelerin belirlediği yasal sınırların içinde kalmanıza yardımcı olur.
Bu rehberde, bir inşaat projesinin kalbi sayılan TAKS, KAKS ve Brüt İnşaat Alanı gibi kavramları en basit haliyle öğreneceksiniz.
İnşaat Alanını Belirleyen Temel Katsayılar
İmar durum belgesinde karşınıza çıkan iki önemli kısaltma, projenizin büyüklüğünü belirler:
1. TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı)
Binanın arsa üzerinde kaplayacağı maksimum zemini ifade eder. Arsanın ne kadarlık bir kısmına beton dökebileceğinizi gösterir.
Örnek: 1000 m² bir arsanız varsa ve TAKS 0.20 ise, binanızın taban alanı en fazla 200 m² olabilir.
2. KAKS veya Emsal (Kat Alanı Kat Sayısı)
Binanın toplamda kaç metrekare olacağını, yani tüm katların toplam alanını belirleyen katsayıdır.
Örnek: 1000 m² arsa ve 1.50 Emsal değerinde, toplamda 1500 m² inşaat yapma hakkınız bulunur.
Brüt ve Net İnşaat Alanı Arasındaki Fark
Hesaplama yaparken "alan" kavramı iki farklı şekilde karşımıza çıkar:
- Net Alan (Faydalı Alan): Duvarların arasında kalan, süpürülebilir, kullanılabilir alanı ifade eder.
- Brüt Alan: Duvarlar, kolonlar, asansör boşlukları ve merdivenler dahil olmak üzere yapının toplam kapladığı alandır.
Emsal Harici Alanlar Nelerdir?
Her metrekare inşaat alanına dahil edilmez. Genellikle otoparklar, sığınaklar, tesisat odaları, yangın merdivenleri ve belirli bir orana kadar olan balkonlar "emsal harici" tutulabilir. Bu alanlar, size yasal inşaat hakkınızın üzerinde daha fazla kullanım alanı sağlar.
Adım Adım İnşaat Alanı Hesaplama Örneği
Elinizde 500 m² bir arsa olduğunu ve imar durumunun TAKS: 0.30, Emsal: 1.20 olduğunu varsayalım:
- Zemin oturumunu bulun: 500 x 0.30 = 150 m² (Binanız zeminde 150 m² yer kaplayacak).
- Toplam alanı bulun: 500 x 1.20 = 600 m² (Binanızın tüm katları toplamı 600 m² olacak).
- Kat sayısını belirleyin: Toplam alan / Taban alanı = 600 / 150 = 4 Kat.