
Zekat Hesaplama Rehberi
Nisap Miktarı · Hesaplama Formülü · Kimlere Verilir?
Son Güncelleme
Mart 2026
Zekat Hesaplama Rehberi: Nisap Miktarı ve Şartları
İslam'ın beş temel şartından biri olan zekat ibadeti, malın arınması ve toplumsal dayanışmanın en güzel örneklerinden biridir. Bu rehber, zekat yükümlülüğünüzü doğru bir şekilde hesaplamanıza yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır.
Güncel Nisap Miktarı
Diyanet İşleri Başkanlığı ve ilgili kurulların belirlediği temel ölçü,80,18 gram altın veya bunun nakit karşılığıdır. Bu miktar, güncel altın fiyatlarına göre sürekli değişkenlik gösterir.
* Not: Hesaplamalarınızda güncel altın fiyatlarını esas almanız önemlidir.
Asli İhtiyaçlar Muafiyeti
Oturduğunuz ev, bindiğiniz araç, kullandığınız ev eşyaları, mesleki aletler ve temel geçim giderleriniz zekat hesabına dahil edilmez. Bu kalemler, kişinin temel yaşamını sürdürmesi için zorunlu olan varlıklardır.
Havl-i Hevelan (Yıl Şartı)
Zekata tabi varlıklarınızın nisap miktarına ulaşmasının üzerinden tam bir kameri yılın (yaklaşık 354 gün) geçmiş olması gerekir. Bu süre zarfında varlığın nisap miktarının altına düşmemesi esastır.
Zekat Nasıl Hesaplanır? (Adım Adım Kılavuz)
Zekat borcunuzu belirlemek için aşağıdaki basit formülü kullanabilirsiniz:
1Zekata Tabi Varlıklarınızı Belirleyin
Zekat hesaplaması yapacağınız günkü piyasa değerleri üzerinden aşağıdaki varlıklarınızı toplayın:
- Nakit Para: Bankadaki TL, döviz (USD, EUR vb.) ve elinizdeki nakit paralar.
- Altın & Gümüş: Yatırım amaçlı altın, gümüş ve ziynet eşyaları (kadınların süs eşyaları örf ve adete uygunsa zekata tabi değildir).
- Ticaret Malları: Satış amaçlı tüm stoklar, emtialar ve ticari alacaklar.
- Dijital Varlıklar: Kripto paralar, hisse senetleri ve diğer yatırım araçları.
2Borçlarınızı Düşün
Vadesi gelmiş veya zekat hesaplama gününden itibaren bir yıl içinde ödenmesi gereken tüm borçlarınızı (kredi kartı borçları, faturalar, kısa vadeli krediler vb.) toplam varlığınızdan çıkarın.
3Nisap Kontrolü ve Zekat Ödemesi
Varlıklarınızdan borçlarınızı düştükten sonra kalan net miktar, güncel nisap miktarının üzerindeyse zekat mükellefi olursunuz. Bu net tutarın %2,5'ini (veya 1/40'ını) zekat olarak ihtiyaç sahiplerine ulaştırın.
Zekat Kimlere Verilir, Kimlere Verilmez?
Zekat Verilebilecek Kişiler
- ✓ Fakirler ve yoksullar
- ✓ Borçlular (borcunu ödeyemeyecek durumda olanlar)
- ✓ Yolda kalmış, memleketine dönemeyen yolcular
- ✓ Zekat toplamakla görevli memurlar
- ✓ Kalpleri İslam'a ısındırılmak istenenler
- ✓ Köleler (günümüzde geçerli değil)
Zekat Verilemeyecek Kişiler
- ✕ Anne, baba, dede, nine gibi üst soy
- ✕ Çocuklar, torunlar gibi alt soy
- ✕ Eşler (karı-koca birbirine zekat veremez)
- ✕ Zenginler (nisap miktarı kadar malı olanlar)
- ✕ Gayrimüslimler
- ✕ Kendi kurum ve kuruluşları (zekat, doğrudan ihtiyaç sahibine ulaştırılmalıdır)
Örnek Hesaplama Senaryosu
Bir mükellefin 1.500.000 TL nakit varlığı, 300.000 TL değerinde ticari malı ve 200.000 TL kısa vadeli borcu varsa:
Toplam Varlık: 1.800.000 TL
Toplam Borç: -200.000 TL
Net Matrah: 1.600.000 TL
Ödenecek Zekat (%2.5): 40.000 TL