Hisse Senedi Temettü Hesaplama ve Borsa Yatırımında Temel Oranlar
Temettü verimi nedir, nasıl hesaplanır? F/K oranı, PD/DD ve diğer temel borsa oranları ne anlama gelir? Hisse senedi analizine yeni başlayanlar için sade ve anlaşılır bir rehber.
Borsa yatırımı, doğru araçlarla yaklaşıldığında uzun vadeli servet inşasının en güçlü yollarından biridir. Ama pek çok kişi hisse senedi seçimini salt fiyat hareketine bakarak yapar. Oysa bir şirketin gerçek değerini anlamak için birkaç temel oranı bilmek yeterlidir.
Temettü ve Temettü Verimi
Temettü, şirketlerin kârlarının bir kısmını hissedarlarına nakit olarak dağıtmasıdır. Her şirket temettü vermez; büyüme odaklı şirketler kârı yeniden yatırıma yönlendirirken olgun ve nakit üretken şirketler düzenli temettü öder.
Temettü Verimi (Dividend Yield), hisse başına ödenen yıllık temettünün mevcut hisse fiyatına oranıdır:
Temettü Verimi (%) = (Hisse Başına Temettü / Hisse Fiyatı) × 100
Örnek: Hisse fiyatı 80 TL, yıllık temettü 6 TL ise:
- ✓Temettü Verimi = (6 / 80) × 100 = %7,5
Bu oran, hisseyi "mevduat faizi gibi" düşünerek karşılaştırmak için kullanılabilir. Ancak dikkat: yüksek temettü verimi her zaman iyi değildir; hisse fiyatı düşmüş olabilir ya da şirket sürdürülemez kâr dağıtıyor olabilir.
Fiyat/Kazanç (F/K) Oranı
Hisse analizi denilince akla gelen ilk oran F/K'dır. Şirketin piyasa değerinin yıllık kazancına oranını gösterir.
F/K = Hisse Fiyatı / Hisse Başına Kâr
Örnek: Hisse 50 TL'den işlem görüyor, hisse başına yıllık kâr 5 TL ise F/K = 10.
Bu, yatırımcının mevcut kâra göre 10 yıllık kazanç ödediği anlamına gelir. Düşük F/K potansiyel olarak ucuzu, yüksek F/K büyüme beklentisini gösterebilir. Ama sektör ortalamasıyla karşılaştırmadan F/K yorumlanamaz.
Piyasa Değeri / Defter Değeri (PD/DD)
Bu oran şirketin piyasa değerinin öz kaynaklara bölünmesiyle elde edilir.
PD/DD = 1 olan şirkette piyasa, şirkete defterindeki değeri kadar fiyat biçiyor demektir. 1'in altı teorik olarak "ucuz", 1'in üstü "piyasanın büyüme beklentisi kattığı" anlamına gelebilir.
Finansal sektörde (bankalar, sigorta) PD/DD analizi özellikle yaygın kullanılır.
Özkaynak Kârlılığı (ROE)
ROE, şirketin özkaynaklarını ne kadar verimli kullandığını gösterir:
ROE (%) = Net Kâr / Özkaynak × 100
Yüksek ve istikrarlı ROE, yönetimin sermayeyi etkin kullandığına işaret eder. Uzun vadeli yatırımcılar genellikle sürekli %15 üzeri ROE üretebilen şirketlere ilgi gösterir.
Temettü Ödeme Oranı (Payout Ratio)
Şirketin kârının ne kadarını temettü olarak dağıttığını gösterir:
Ödeme Oranı (%) = (Hisse Başına Temettü / Hisse Başına Kâr) × 100
Çok yüksek ödeme oranı (örneğin %90+) şirkete yatırım için az para kaldığına işaret edebilir. %40-60 aralığı genellikle sağlıklı ve sürdürülebilir kabul edilir.
BIST'te Temettü Yatırımı
Türkiye'de Borsa İstanbul'da temettü verimli hisseler yıllık bazda belirli dönemlerde öne çıkar. Bankalar, enerji şirketleri ve telefon operatörleri gibi olgun sektörler tarihsel olarak daha düzenli temettü dağıtır.
Türkiye'de temettü geliri stopaj vergisine tabidir. 2026 itibarıyla hisselerden elde edilen temettü üzerinden %10 oranında stopaj kesintisi uygulanmaktadır.
Hisse Analizi Sadece Oranlardan İbaret Değil
Yukarıdaki oranlar temel bir çerçeve sunar; ancak niteliksel faktörler de en az sayısal oranlar kadar önemlidir: şirket yönetiminin kalitesi, sektörün büyüme potansiyeli, rekabet avantajı ve kurumsal yönetim ilkelerine uyum.
Aynı F/K ve ROE değerine sahip iki şirketten biri yüksek borçlu, diğeri borçsuzsa risk profilleri tamamen farklıdır. Bu yüzden oranları izole değil bütüncül bir bakışla değerlendirmek gerekir.
Sonuç
Hisse senedi analizi karmaşık görünse de temel oranları öğrenmek başlangıç için yeterlidir. F/K, temettü verimi, PD/DD ve ROE — bu dört oran sizi şirketleri kıyaslamakta çok ileri taşıyacaktır. Hesaplama aracımızla temettü verimi ve F/K değerlerinizi hızlıca hesaplayabilirsiniz.
Yazılarımız resmi mevzuat, kurumların yayımladığı veriler ve kamuya açık kaynaklar incelenerek hazırlanır ve mevzuat değiştikçe güncellenir. İçerikler bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için ilgili uzmana danışmanızı öneririz. Hata bildirimi için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.
